رودخانه ارس
رودخانه ارس بسیارزیبا پُر آب و خروشان است مبدا رود ارس در کشور ترکیه می باشد که از ارتفاعات بلند کوه مین گل داغ ( هزار برکه ) در جنوب ارزروم ترکیه سرچشمه می گیرد دهانه رود ارس رود کورا است
ازکشور ترکیه، ارمنستان، ایران، جمهوری آذربایجان جمهوری قره باغ کوهستانی عبور می کند
خصوصیات فیزیکی
طول 1،072 کیلومتر (666 مایل)
ارس یا اراکس رودخانه ای در داخل ترکیه، ارمنستان، آذربایجان و ایران است. این قسمت جنوبی کوه های کم قفقاز را تغذیه می کند و سپس به رودخانه کورا می پیوندد که از سمت شمالی این کوه ها نیز تغذیه می شود. طول کل آن 1،072 کیلومتر (666 مایل) است. با توجه به طول آن و حوضه ی مساحتی حدود 102000 کیلومتر مربع (39000 متر مربع) را پوشش می دهد، این یکی از بزرگترین رودخانه های قفقاز است
39 درصد این رودخانه در ایران 38 درصد در نخجوان و 23 درصد در ترکیه واقع است .
رود ارس بعد از عبور از کشور ترکیه از کشورارمنستان به مرز میان ایران و آذربایجان می رسد و در کشور آذر بایجان به رود کورا و در نهایت به دریای خزر می ریزد
اسامی رود ارس
در قرون وسطی رودخانه با نام یونانی آن آراکس معروف بود به زبان آزربایجانی آراز و به فارس ارس خوانده می شود
. این رودخانه با رودخانه آخوریان در جنوب شرقی دجور روبرو می شود، در امتداد مرز ترکیه-ارمنستان جریان دارد و سپس در نزدیکی راهرویی است که ترکیه را به جزیره نقیچیوان آذربایجان متصل می کند. سپس در امتداد مرز ایران-ارمنستان و ایران-آذربایجان جریان دارد
، رودخانهSariso، رودخانه Ghotour، رودخانه Hajilar، رودخانه Kalibar، رودخانه Ilghena، رودخانه Darre رودخانه Balha،رودخانه های اصلی Aras از جنوب (راست) است. در ترکیه رودخانه Ghareso در سمت چپ جریان دارد. رودخانه های آخوریان، ماتسامور، هزاره، آزات، ودی، آرپا، وورتان، وگدجی و مگرری از سمت شمالی ارمنستان (سمت چپ) جریان دارد. رودخانه خچین، رودخانه اوکشی، رودخانه کوری و رودخانه کندلان از سمت شمال آذربایجان (سمت چپ) جریان می یابند. .
تمدن رود ارس
رود ارس درنقشه 1747 درامپراتوری فارسی ثبت شده است .
در سنت ارمنی، رودخانه به نام آرست، یکی از نوادگان پاپیانا افسانه ای هیتاک ارمنی نامگذاری شده است. برای ریشه شناسی. نام آن بعدها به زبان کورا یک مردم ماقبل تاریخ است نامید شد که در دره های کورا و آراس شکوفا شدند
در تاریخ مدرن، ارس به عنوان یک مرز سیاسی جغرافیایی است . تحت شرایط پیمان گلستان و پیمان ترکمنچای پس از دو جنگ روسی و قرن نوزدهم، رودخانه به عنوان مرز محدود بین امپراطوری روسیه و ایران قاجار انتخاب شد، مناطق شمالی رود ارس از ایران جدا و به روسیه داد
سدهای احداثی رور رود ارس
ترکیه بهر بر داری سدی بنام سرکاراکورت بر روی آرپا چای از آبهای حوضه آبریز ارس با ظرفیت 590 میلیون متر مکعب آغاز شده و چند سد دیگر در دست احداث دارد سد سرسویلمز با ظرفیت 1 میلیارد و 280 میلیون مکعب و سد توزلوجا در مرز مشترک بین ارمنستان با طرفیت 290 میلیون متر مکعب در دست ساخت دارند
سد های زیادی در ایران بر روی حوضه آبریز این رودخانه واقع است از مهمترین آن سد ارس را می توان نام برد
رودخانه ارس زیستگاه ماهی های کپور, آمور صوف می توان نام برد